Even iets moois nr. 634 - weer omschakelen

Met de eerste nachtvorst is het einde van de paddenstoelenperiode in zicht. Jammer, maar ik ga me nu weer oriënteren op de vogels. Dan denk ik in de eerste plaats aan de notenkraker die zich in elke provincie heeft gemeld. Mijn foto daarvan komt helaas pas in de blog van eind december over de potsierlijke mislukkingen. We doen het maar met wat zich beter liet zien.

Ik schreef al vaker over de Brink in Baarn, waar 's winters een groep Ransuilen domicilie kiest. Ze trekken zich niets aan van de mensen die over de wekelijkse markt paraderen en ook niet van de walmen van patat en hamburgers op die dag. Zodoende zie je altijd wel een of zes of vijftien mensen zoekend naar boven kijken, gebukt onder de last van een dikke telelens. Het levert in ieder geval leuke plaatjes op.

Vroeger, tot een jaar of tien terug, nog zeldzaam, maar tegenwoordig steeds algemener: de Koereiger. Ze trekken gezamenlijk op met koeien of soms schapen, en als ze een molletje tegen komen gaat die ook soepel naar binnen.

Een tafereeltje dat ik aantrof op landgoed Den Treek. Een kolonie Zwavelkopjes naast een vergane... tja, wat eigenlijk...

Prachtige herfstfoto's in dit jaargetij.

Ik fiets door het dorp voor een algehele inspectie van de herfstkleuren en dan tref ik ineens deze grijze dreumes tussen de gevallen esdoornbladeren. Fraai beeld.

Heksenschermpje, helemaal opgekruld. Zag ik bij paleispark Het Loo.

Eveneens rond Het Loo trof ik dit duo Dennenvlamhoed. Het was een donker stukje bos en voor dat soort gelegenheden heb ik dan een klein lampje bij me.

Kijk nou, het lijken wel allemaal kleine bloemetjes! Het is het Plooivlieswaaiertje dat zich in een fotogeniek groepje heeft gevestigd op een dode berkenstam.

In zo'n bosgebied kan ik het niet laten om wat te experimenteren met ICM ofwel Intentional Camera Movement. Dat is een opzettelijke, heftige beweging terwijl je een foto maakt. Dat levert soms een schilderachtig effect op, soort aquarel.

Voor velen dé paddenstoel: de Vliegenzwam. Komt vast mede door het jeugdtrauma, opgelopen door kabouter Spillebeen. Ik fotografeer hem van enige afstand, zodat hij een plekje krijgt in een wat groter geheel.

Nog een bewogen foto, dit keer gemaakt met een heel kleine beweging. Je hebt de neiging om even in je ogen te wrijven of je bril schoon te maken. Apart effect.

Niet zelden is de onderkant van een paddenstoel interessanter dan de bovenkant. Dat zien we hier ook bij deze mycena's.

Paddenstoelen vinden we niet alleen in het bos. Ook in weilanden en zelfs in de duinen komen ze voor, zoals deze Duinfranjehoed laat zien.

Altijd leuk om dit stekelige fotogenieke heerschap tegen het lijf te lopen. Het is de Schubbige Bundelzwam, meestal te vinden aan de voet van een loofboom die toch al verzwakt is.

Aan het begin van het paddenstoelenseizoen heb ik al jaren een vast wensenlijstje: de kammetjesstekelzwam (zie vorige blog,) de spechtinktzwam (hieronder,) de kopergroenzwam (niet gevonden) en deze, de Zalmzwam. Hij is interessant vanwege de subtiele netstructuur op zijn roze hoed bij vooral wat jongere exemplaren, en fotogeniek door de vrijwel altijd aanwezige guttatiedruppels die soms fel zijn gekleurd. Dat is vocht, vermengd met mineralen, dat wordt uitgescheiden wanneer eerder een teveel aan vocht is opgenomen.

Ik noemde de Spechtinktzwam en ja, die vond ik ook. In de berm langs een fietspad in het noorden van het Gooi laten ze zich jaarlijks zien. Zijn naam schijnt ontleend aan het patroon van de schubben, die - met wat fantasie en goede wil - lijken op het patroon dat bonte spechten op hun vleugels hebben.

Grote Stinkzwam. Bijzonder dat de slijmerige kop nog helemaal intact is. Meestal eten de vliegen er al van wanneer hij nog niet eens helemaal volgroeid is. Via die vliegen verspreidt deze zwam zijn sporen.

Komt net kijken: een kakelverse Panteramaniet. Een dag later zal de steel zijn gegroeid en heeft dat bolletje zich ontplooid tot een min of meer platte hoed. Giftiger dan de vliegenzwam.

Even iets moois nr. 633 - van alles wat

Heerlijk, die herfst. Al was het op de camping wel errug fris en nat vorige week. Desondanks volop genoten van alles wat er was. Van paddenstoel tot zoogdier, van vogel tot miniem insect. Kijk maar mee.

Tja, we kunnen niet zonder de Vliegenzwam als eerste foto. Mooi, met dat lage tegenlicht. Ik ontmoette in het bos een mevrouw die vertelde dat ze ALLEEN maar zocht naar vliegenzwammen. Dat mag natuurlijk, maar dan laat je wel een hoop moois liggen zoals je hieronder kunt zien.

Recht van boven gefotografeerd: de hoed van het Hazenpootje. Wel lichtelijk aangevreten. Over een of twee dagen krult de rand van de hoed elegant om.

Ik hoorde een verbaasd kind dat zich afvroeg waar de witte stippen gebleven waren. 'Morgen gaan we nog een keer kijken,' zei moeder, 'dan zullen de stippen er vast zijn.' Beetje domme moeder natuurlijk, want om te beginnen groeien die stippen er niet op maar zijn dat de resten van het 'ei' waaruit een vliegenzwam ontstaat. Ofwel de restanten van het velum. Buiten dat is het helemaal geen vliegenzwam, maar een Oranjerode Stropharia. 

Zeer algemeen, maar - vind ik - erg fotogeniek in zo'n groepje: de Langsteelfranjehoed. Wat je kunt zien als je het weet: ik gebruik een klein lampje om een beetje licht te krijgen op deze stoeltjes. Mooi effect wel. Mocht u denken: da's een hoop werk voor een foto; dat klopt. Ik denk dat elke foto me zo'n 15 tot 20 minuten kost. Maar wel erg leuk om je zo te verliezen in een hobby.

Ondertussen schreeuwen de vogels ook weer om wat aandacht. Met Gerard ging ik naar het Leersumse Veld waar een uiterst zeldzame grijze wouw werd gezien. Die zagen wij ook, maar alleen als een oneindig ver wit stipje in een boomtop. Gelukkig werkte deze Roodborsttapuit beter mee.

Koraalzwammen zijn er in soorten, maten en kleuren. Dit is de Rechte Koraalzwam. Grappig, dat kleine paddenstoeltje er naast.

Ik zie een oninteressante witte substantie aan een stuk dood hout. Voor ik die links laat liggen toch maar even de onderkant bekijken. En zie: aan de onderzijde van deze Witwollige Dennenzwam hangen guttatiedruppels. Via speciale poriën scheidt een paddenstoel een teveel aan opgenomen vocht weer uit. Toch minder oninteressant dan ik in het voorbijlopen dacht...

Het Geel Hoorntje. Groeit in vaak grote groepen op dood hout. Ieniemienie, want maximaal 1 centimeter groot.

Ik breng een lange ochtend door in de Amsterdamse Waterleidingduinen, in de veronderstelling dat de bronst van de Damherten goed op gang is en ik misschien wel een mooi gevecht kan vastleggen. Nou, dat werd 'm niet. De grote geweien maken zich totaal niet druk en liggen her en der rustig te herkauwen of te dommelen. Ook mooi natuurlijk, maar je zou er zelf bij in slaap vallen...

Hèhè, meneer sleept zich uit zijn bed en lijkt hier wat dennennaalden te willen proeven. Bijzondere houding zo.

Natuurlijk, de Breedplaatstreephoed, maar dat zag u waarschijnlijk al. Algemeen voorkomend. Het is een schimmel uit de familie marasmiaceae. De hoed is radiair vezelig gestreept en vandaar dus de naam.

Ik experimenteer nog wat met het lampje en daar leent deze dreumes zich goed voor. Het is een Gewone Melksteelmycena, luttele centimeters hoog.

In het duin zit een Roodborst zo aandoenlijk fanatiek te zingen dat ik er een poosje bij blijf staan. Alsof het voorjaar op uitbreken staat.

Wat een grappig gezicht. De steel van deze Fopzwam volgt keurig de lijn van de stam waar hij tegenaan groeit.

We zien hier de golvende lijn van de Koningsmantel. De hoed heeft aanvankelijk een halfronde, later uitgespreide vorm. Het gele oppervlak is bedekt met bordeauxrode tot dieprode vezelschubben. Als die uit elkaar schuiven wordt de gele basiskleur zichtbaar. Dat is hier enigszins te zien.

Jawel, die moet u kennen: de Porseleinzwam. Ze staan op een afgezaagde stronk en die rol ik een kwartslag om zodat ik de onderkant van deze paddenstoel kan zien. Die is veel fotogenieker dan de bovenkant. Na de foto rol ik de hele boel weer op zijn plek.

Iedereen is natuurlijk trots op zijn huisdier. Ik ook, al is het geen allemansvriend. Sinds deze Springspin domicilie heeft gekozen in de bloempot op tafel, zijn we extra voorzichtig bij het opruimen en schoonmaken. In ruil wil hij dan wel eens een keertje poseren voor de macrolens. Niet dat hij veel tijd heeft, maar vanmiddag kreeg ik een paar minuutjes. Dankjewel, kleine vriend...

Even iets moois nr. 632 - Paddenstoelen

Een dagje regen en het aantal paddenstoelen explodeert. Opnieuw zat ik vaak met mijn neus net boven de grond en fotografeerde ik de meest fraaie en merkwaardige vormen en kleuren.

Brrr, de Groene Knolamaniet. Giftiger dan giftig. Een klein stukje eten staat al garant voor een trage, onontkoombare en pijnlijke dood. Ik richt mijn lens er dan ook met een voorzichtig ontzag op. In het Engels heet-ie Death Angel en dat zegt genoeg.

Mooi en veel te zien: de Roodbruine Slanke Amaniet. Elegante verschijning.

Dit is de Kammetjesstekelzwam. Met zijn verdiepingen van kegeltjes en sliertjes is het voor mij de meest wonderbaarlijke vorm die een organisme kan aannemen. Toen ik vorig jaar mijn allereerste zag was ik dagen van slag, zo had de aanblik me aangegrepen.

Zowel in vorm als qua naam een innemende verschijning: het Plooirokje!

De Grauwe Amaniet. Niet giftig, zelfs eetbaar. Heeft een geur die in de verte naar aardappelen zweemt.

De Kastanjeboleet. Een stoere paddenstoel die bijna uitnodigt erop plaats te nemen. Dat uitsteeksel links is een of ander insect.

Het Kleverig Koraalzwammetje. Dat ie kleverig is blijkt wel: er plakt van alles aan.

Er vliegt nog een aantal libellensoorten. Hier de Bruinrode Heidelibel. Veel te zien op open zandpaden waarbij ze telkens een stukje voor je uitvliegen en dan weer neerstrijken.

Leuk toch. Een heel dorpje van de Glimmerinktzwam. Schattig om te zien.

Tja, is dit nou mooi of lelijk? Met zijn verfrommelde hoed aarzel ik altijd of ik wel een foto wil maken van de Witte Kluifzwam. Hij is in ieder geval bijzonder!

Alle koraalzwammen zijn fotogeniek. Hier de Witte Koraalzwam; staat in struikjes op de bosbodem en valt daar totaal niet op.

Dit is dan toch ook weer een beauty: de Geschubde Inktzwam. Later krult de hoed op en krijgt dan die kenmerkende zwarte, druipende randen. Maar vers zie je vooral die mooie geschubde hoed.

Even iets moois nr. 631 - De herfst nadert

Nu ik volledig met pensioen ben leef ik me helemaal uit op mijn fascinatie voor paddenstoelen. Het duurde even, maar na de recente regen explodeerde de soorten en aantallen zwammen, boleten en amanieten. Ik bracht al heel wat uurtje op mijn knieën door in de bossen en landgoederen rond Loenen.

Wat een schoonheid. Het is de Zwartwordende Wasplaat. Zwart wordt hij na een aantal dagen, maar ik vind hem zo minstens zo mooi!

Deze beauty is algemeen voorkomend, zegt de literatuur, maar ik zag hem nooit eerder. Het is een Rode Boleet. Ik vond hem in het gras van de camping waar we een weekje stonden. De dag daarop was hij weg gemaaid; jammer.

Omdat we toch dichtbij het Wandelbos op de camping stonden brachten we een bezoekje aan de Siberische Grondeekhoorntjes die daar wonen. Klein en levendig, gewend samen te leven met de vele wandelaars dus absoluut niet verlegen. Nu druk bezig de wintervoorraad aan te leggen.

Volgens de een zijn ze daar los gelaten, volgens de ander ontsnapt uit een dierenparkje dat al jaren terug een keer het veld moest ruimen. Hoe het zij, ze zijn een gewaardeerd en gaarne bezocht onderwerp voor de natuurfotograaf. Zou je ooit in Tilburg komen en een je hebt een uurtje over: het Wandelbos!

Fragiele, langbenige schoonheden met een minder appetijtelijke naam: de Dooiergele Mestzwam. Maar schoonheden moet je sowieso nooit naar hun maar vragen natuurlijk...

Zeer algemeen, maar wanneer ze vers zijn erg prachtig: de Gewone Zwavelkop.

Je ziet het gelijk: die weet van geen wijken. Het is de Kastanjeboleet. Fraai warm bruin op een stoere voet. En jawel, eetbaar.

Daar is iemand al aan begonnen: Gewoon Eekhoorntjesbrood. Nu rijkelijk aanwezig in onze bossen.

Ah, de Schubbige Fopzwam. Hij ontleent zijn naam aan het feit dat hij lastig te herkennen is. Wordt vooral in Mexico graag gegeten.

Ik hou van doorkijkjes. Ze lijken soms net een kijkdoos.

Een puntgave Roodbruine Slanke Amaniet. Eetbaar, maar niet smakelijk; kan ook maagklachten geven. Er zijn dit jaar veel (soorten) amanieten, waaronder de gele knolamaniet. Niet zo fotogeniek maar dodelijk giftig, dus meestal loop ik er met een boog omheen.

O die zijn leuk. Het is de Witte Mestinktzwam. Ze staan dan ook te pronken op een enorme bolus. Niet zo algemeen, maar ook niet bedreigd.

We sluiten af met een zeer kleurige Kleverige Koraalzwam. Die linker groeit door een blaadje heen! Daarachter - buiten de scherpte - staat een hele plakkaat van dezelfde schimmels. Het zijn de lampjes in een donker bos.